بازرسی پیچ و مهره

فهرست مطالب

بازرسی پیچ و مهره

عکس العمل های پیچ و مهره نسبت به بارهای اعمالی , از طریق آزمون خواص مکانیکی مشخص و معین میشود. خواصی مانند استحکام کششی , استحکام تسلیم  سختی , ضربه پذیری و … همگی در معرض تغییراتی قرار میگیرند که به انتخاب روش های تولید و عملیات متالورژیکی بستگی دارد.

بازرسی های پیچ مهره , باید مطابق نقشه های تایید شده , درخواست خرید , مشخصات فنی پروژه و استاندارد های معرفی شده انجام پذیرد.

پیشنهاد می شود از این کاب همربا چک لیستی برای بازرسی استفاده گردد و یا به طور مجزا , به بند هایی از آن اقتباس و استناد شود.

انواع پیچ و مهره , بسیار متنوع می باشند , بنابراین مطالب این کتاب جنبه عمومی داشته و نه به عنوان مرجع قطعی بلکه به عنوان راهنما , تهیه و تدوین گردیده است , مطلوب ترین حالت بازرسی پیچ و مهره , در حین ساخت می باشد زیرا نظارت ر تمامی مراحل میسر است.

۱-۴- بازرسی های در حین ساخت:

۱- بررسی گواهینامه مواد اولیه

الف ) نام و محل سازنده

ب ) شماره گواهی نامه

پ ) شماره ریختگی مواد اولیه

ث ) شماره سریال محصول

ج ) ترکیب شیمیایی

چ ) خواص مکانیکی و..

ه ) نتیجه عملیات حرارتی صورت گرفته .

 

۲- بررسی ظاهری مواد اولیه

الف ) تطبیق شماره شناسایی مواد با شماره گواهینامه ,

ب ) بررسی مواد برای دارا بودن مشخصات فنی صحیح مورد نظر استاندارد

ح ) بررسی ظاهری و ابعاد مواد اولیه و انطباق با مشخصات فنی پروژه

 

۳- بازرسی و نظارت بر ماشینکاری یا دیگر فرآیندهای ساخت

۴- بازرسی و نظارت بر عملیات حرارتی

۵- بازرسی پوشش نهایی

الف ) فرآیند پوشش دهی مطابق با درخواست کارفرما یا استاندارد مرتبط ,

ب ) کنترل ضخامت لایه پوشش مطابق با مشخصات فنی پروژه , به وسیله ارکومتر

ج ) نظارت بر تست پاشش نمک (Salt spray) در صورت نیاز

د ) بازرسی ظاهری برای کنترل عیوبی مانند ضخامت بیش از اندازه  و یا عدم پوشش .

۶- بازرسی چشمی و ابعادی

۷- بازرسی نشانه گذاری

۸- بازرسی و آزمون های نهایی مکانیکی

۹- بررسی مدارک و گواهی نامه صادر شده برای محصول توسط سازنده

۱۰- بازرسی بسته بندی و حمل

در بازرسی نهایی محصول (یا هنگام خرید)بند های ۱ الی ۴ از دستور کار حذف شده و بند ۵ نیز در صورت نیاز به حفاظت سطح , در دستور کار بازرسی قرار می گیرد.

 

۲-۴- مدارک بازرسی

با این که برخی پیچ و مهره ها با وجود داشتن گواهینامه کیفی و سایر مدارک , در کاربری خود دچار شکست می شوند , اما اخذ گواهینامه از تامین کننده , تا حدودی موجب اطمینان خاطر بوده و تاکیدی بر مسئولیت های وی می باشد .

۱- مدارک مرجع

در این گونه مدارک , جنبه ماخذ را داشته و برای اعمال تلرانس و یا به عنوان مرجع در حل اختلافات احتمالی , استفاده می شوند که شامل این موارد است :

  • درخواست خرید کارفرما یا همان مشخصات فنی پروژه

, (Purchase order technical Specification) و

  • استاندارد های اعلام شده از طرف کارفرما و در صورت اعلام استاندارد خاص , استاندارد های مشخص پیچ و مهره مانند ASTM , ANSI , DIN , ISO , IFI …

 

۲- مدارکی که باید در اختیار بازرس قرار گیرد:

  • درخواست خرید شامل تعداد , اندازه پیچ و مهره و واشر , و استاندارد های مرتبط ابعادی و مکانیکی , مانند EN 20898 برای مشخصات مکانیکی و EN24014 برای مشخصات ابعادی پیچ ها ,
  • خواص مکانیکی و گرید مقاومتی ,
  • نوع پوشش دهی و ضخامت پوشش و طلاعات اضافی ,
  • گواهینامه مواد اولیه مصرفی ,
  • برنامه کنترل کیفی (Q.C.T.M) و برنامه بازرسی (ITP) ,
  • روش نمونه برداری (Sampling Procedure) ,
  • دستور العمل و نتایج عملیات حرارتی ,
  • گواهینامه های کالیبراسیون ابزار اندازه گیری ,
  • دستور العمل دسته بندی , محافظت و علامتگذاری بسته ها و حمل , و
  • فهرست اقلام بسته بندی (Packing list) .

 

۳- مدارک ارائه شده از سوی سازنده برای بررسی و امضا

  • گزارش های مختلف ساخت و کنترل کیفی ,
  • گواهینامه مواد اولیه مصرفی ,
  • گزارش های ابعادی ,
  • گزارش تست سختی ,
  • گزارش تست بارگواه (Proof Load) (برای مهره) ,
  • گزارش تست کشش (Tensile) ,
  • گواهینامه پوشش سطحی ,
  • گزارش تست های غیر الزامی و اطلاعات جانبی مفید ,
  • نشانه گذاری روی اقلام و علائم بسته بندی ,
  • فهرست اقلام بسته بندی (Packing list) , و
  • گواهینامه انطباق محصول .

 

۳-۴- نمونه برداری برای انجام بازرسی

معمولا روش و نحوه نمونه برداری برای تست های مختلف و بازرسی ها , در قرارداد مشخص شده  یا تعداد نمونه اهی مرتبط بازرسی به صورت شفاف و دقیق بیان می گردد و یا برای نمونه برداری , در قرارداد استانداردی به عنوان مرجع ذکر می شود و یکی از استاندارد های مرجع برای نمونه برداری عمومی ISO 2859 بوده , اما استاندارد اروپایی نمونه برداری ویژه پیچ و مهره , ISO 3269 می باشد .

اگر چه تاکید می شود که پیچ و مهره ها مشخصات فنی مورد نیاز در استاندارد ها را برآورده می نمایند ,  اما در تولید انبوه , تقریبا تحقق تمامی الزامات بسیار دشوار است . جدا سازی پیچ و مهره هایی که نیازمندی های استاندارد را برآورده می کنند از سایر پیچ ها (به علت نوع کاربری و سرویس دهی گوناگون پیچ و مهره) , نه ضرورتی دارد و نه اقتصادی است .

Sample نمونه ای است که به طور تصادفی, از یک Lot یا Batch گرفته می شود و به عبارت دیگر, شانس انتخاب آن با بقیه قطعات برابر است.

Lot تعدادی پیچ و مهره از یک نوع, یک کلاس تلرانس ابعادی, یک کلاس مقاومتی و یک ابعاد است که در شرایط واحد و یکسان تولید شده و در یک زمان به بازرس ارائه می شود.

در استاندارد ISO , سطح کیفی پذیرش (AQL) واژه ای است با معنای سطحی از کیفیت در یک روش نمونه برداری , که با توجه به اهمیت کالا و شرایط بازرسی تعیین می گردد .

توجه ۱ : گرید محصول با طبقه بندی محصول , بر حسب تلرانس و لقی آن مشخص می گردد (به استاندارد ISO 4759-1 مراجعه شود) .

توجه ۲ : برای مشخصه هایی که در شرایط چکش کاری گرم قرار گرفته اند , AQL برابر ۵/۲ استفاده می شود . محصولات تولیدی به روش چکش کاری گرم , به طور جدا گانه بازرسی می شوند .

مشخصه های اصلی یا Major , به ابعادی گفته می شود که بر کاربری یا ماهیت پیچ و مهره تاثیر گذار بوده و بر مشخصه های فرعی یا Mainor  تاثیر چندانی ندارد .

ریسک تامین کننده , اصطلاحی است به معنای احتمال برآورده نشدن الزامات فنی یک Lot و در واقع عددی است که به AQL مخصوص خود مربوط می شود .

خریدار مجاز است پیچ و مهره هایی را که تحویل گرفته , از نظر عملکردی و کاربری آزمایش نماید , در ضمن قضاوت او توجیه پذیر است , به شرایطی که از میزان ریسک تامین کننده در مورد مشخصه های ابعادی بالاتر از ۵/۰% و در مشخصات مکانیکی (استحکامی) بالاتر از ۱۲% تجاوز نکنند .

چنانچه نایزمندی خریدار محصول , مبتنی بر کیفیت ابعادی دقیقی باشد (کلاس لقی ۴h/5H) , گرید آن با حروف A یا B مشخص می گردد و اگر نیازمندی , مبتنی بر کیفیت ابعادی نه چندان دقیق (کلاس لقی ۷g/8H) باشد , گرید محصول با حرف C  تعیین می گردد .

بنابراین , برای نمونه برداری محصولات با گرید A و B , باید حجم نمونه هایی که از ردیف ریسک تامین کننده ۵% قرار دارند تعیین گردد .

اگر اعتبار سازنده برای خریدار محقق نگردیده باشد و یا اصولا توانمندی لازم برای تولید محصولات با ابعاد دقیق را دارا نباشد , در این صورت می توان در ستون مربوط به Supply Risk جدول ۸ , برای تعیین حجم نمونه از درصد پایین تری از ریسک تامین کننده استفاده گردد , به عنوان مثال ۴% .

اصطلاح دیگری با نام LQ10  وجود دارد که به کاربری و عملکرد پیچ و مهره مربوط می شود , به این معنی که برای پیچ ومهره هایی که کاربری و عملکرد آنها همیت بیشتری دارد , مقدار LQ10 کمتر است , بنابراین مستلزم حجم نمونه برداری و صرف هزینه بازرسی بیشتری است .

نسبت LQ10/AQL تنها توسط خریدار تعیین می شود .

توجه ۱ : سایر مشخصات می توانند بر اساس مشخصات فنی پروژه , تعیین سطحی کیفی می شوند .

توجه ۲ : استحکام کششی و تنش در ۲/۰% کرنش دائمی , می تواند در یک آزمایش تست شود .

توجه ۳ : اگر مقدور است , مطابق گرید های فولاد مربوطه تست شود .

در صورتی که حجم انباشته (Lot Size) کمتر ازحجم نمونه (Sample Size) باشد , باید روی همه نمونه ها بازرسی انجام شود . به عنوان مثال , اگر بخواهیم رزوه های یک پیچ با گل شش ضلعی و درجه کیفی A را بازرسی کنیم , چون محصول سازنده از درجه کیفی بالایی برخوردار است , ریسک تامین کننده با مقدار ۵ مناسب است . بنابراین در می یابیم که AQL برابر ۱ بوده , سپس حجم نمونه ۸۰ و حد پذیرش ۲ تعیین می گردد . یعنی اگر ۳ نمونه از ۸۰ نمونه مردود شوند , تمامی محموله مردود اعلام می گردد .

از این مقاله رضایت داشتید؟

در لینکدین به اشتراک بگذارید.
در پینترست به اشتراک بگذارید.
در توییتر به اشتراک بگذارید.
در فیسبوک به اشتراک بگذارید.
شرکت ظفر صالح سبا

شرکت ظفر صالح سبا

Zafarsaleh Saba Company

دیدگاهتان را بنویسید

Popular requests:
برای دیدن نوشته هایی که دنبال آن هستید تایپ کنید.